Bu yazıda namazın kılınışı, Fazilet Neşriyat'ın Muhtasar İlmihal kitabındaki tarifiyle (Hanefî mezhebine göre) adım adım anlatılır. Örnek, iki rekâtlık sabah namazının sünnetidir. Erkeklerle kadınlar arasındaki farklar her adımda ayrıca belirtilmiş, kitaptaki resimlerle gösterilmiştir.
Kılınış sırası kısaca:
Namazın rükünleri
Namazın rükünleri altıdır:
- İftitâh tekbîri
- Kıyâm
- Kırâat
- Rükû
- Secde
- Ka'de-i ahîre
Şartları ve rükünleriyle namazın on iki farzı: Namazın farzları
Namaza hazırlık ve niyet
Namaz kılacak kimse, önce üzerinde ve namaz kılacağı yerde, namazın sahih olmasına engel olacak pislik cinsinden bir şeyin bulunmamasına dikkat eder. Abdest alır, kıbleye döner. Kalbini dünya düşüncelerinden mümkün mertebe temizler. Allâh'ın mânevî huzûrunda olduğunu hatırından çıkarmaz. Kılacağı namaza kalbi ile niyet eder.
Meselâ, kılacağı sabah namazının sünneti ise: "Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü sabah namazının sünnetini kılmaya" diye kalben niyet eder. Şayet farzını kılacaksa: "Niyet ettim Allâh rızâsı için bu günün sabah namazının farzını kılmaya" diye kalben niyet eder. Eğer nâfile namaz kılacaksa, "Niyet ettim Allâh rızâsı için namaz kılmaya" diye kalben niyet eder.
1. İftitâh tekbîri
Sonra iki elini, parmaklarını açık tutarak ve kıble tarafına döndürerek başparmakları kulaklarının yumuşağına değecek kadar kaldırıp iftitah tekbîrini alır. Yani "Allâhü Ekber" der. Kadınlar tekbîr alırken ellerini, parmak uçları omuzları hizâsına gelecek şekilde kaldırırlar.


2. Kıyâm: ellerin bağlanması
Sonra erkekler sağ elinin içini sol elinin üzerine, (serçe parmak ile başparmak sol elin bileğinde halka yapacak şekilde) koyarak ellerini göbek altına bağlar. Kadınlar, sağ eli sol elinin üzerine ve ellerini de göğüslerinin üzerine koyarlar. Gözler secde yerine bakar.


3. Kırâat: Sübhâneke, Fâtiha ve sûre
Eller bağlandıktan sonra "Sübhâneke" okunur, Eûzü ve Besmele ile Fâtiha-i Şerîfe okunur. Sonunda "Âmîn" denir. Sonra bir sûre veya kısa bir sûre uzunluğunda en az bir âyet okunur. Eller yanlara salınıp "Allâhü Ekber" diyerek rükû'a gidilir.
4. Rükû
Rükû'da erkekler parmakları açık olarak elleri ile dizlerini kavrar, baş ve arkayı aynı hizâda tutarlar. Kadınlar erkekler kadar eğilmezler. Rükû'da en az üç defa "Sübhâne rabbiye'l-azîm" denir. Rükû'da ayak parmaklarına bakılır. Fakat baş eğilmez, düz tutulur. Rükûdan sonra "Semi'allâhü limen hamideh" diyerek kalkılır ve tam doğrulduktan sonra "Rabbenâ leke'l-hamd" denir.


5. Secde
Sonra "Allâhü Ekber" diyerek secdeye gidilir. Secdeye inerken evvela dizler, sonra eller, daha sonra baş yere konulur. (Secdede alın ve burnun yerin sertliğini hissetmesi şarttır.) El ve ayak parmakları kıbleye doğru çevrilir.
Secdede erkekler dirseklerini yanlara açıp karınlarını oyluklarından uzaklaştırırlar ve ayak parmaklarının uçları kıbleye doğru olur. Kadınlar ise bunun aksine dirseklerini yanlarına, karınlarını da oylukları üzerine getirirler ve ayak parmaklarını erkekler gibi kıbleye getirmezler. Ayaklarını yatırarak (resimde görüldüğü gibi) üstünü yere getirirler.


Secdede üç defa "Sübhâne rabbiye'l-âlâ" denilir. Sonra "Allâhü Ekber" diyerek secdeden kalkılır, dizler üzerinde oturuş vaziyetine gelinir. Bir kere "Sübhânallâh" diyecek kadar bekledikten sonra "Allâhü Ekber" deyip ikinci secdeye varılır. Bu secdede yine üç kere "Sübhâne rabbiye'l-âlâ" denilir.
6. İkinci rekât
"Allâhü Ekber" deyip ikinci rekâta kalkılır. Eller evvelki gibi bağlanır. Yalnız Besmele-i Şerîfe ile Fâtiha-i Şerîfe ve bir sûre veya bir uzun âyet okunur. Sonra aynen birinci rekâtte yapıldığı gibi rükû ve secde yapılır.
7. Oturuş (ka'de)
İkinci rekâtin ikinci secdesinden sonra sol ayağı yere döşeyip sağ ayağı dikerek ve parmakları kıbleye getirmek sûretiyle oturulur. Kadınlar iki ayağını sağ taraftan çıkartarak uylukları üzerine otururlar.


"Ettehıyyâtü, Allâhümme salli ve Allâhümme bârik..." okunur. Sonra "Rabbenâ âtinâ" gibi duâlar okunur.
8. Selâm
Yüzü önce sağ omuz tarafına döndürerek "Es-selâmü aleyküm ve rahmetüllâh" denir.


Sonra sol tarafa döndürerek yine "Esselâmü aleyküm ve rahmetüllâh" denilir. Böylece namazdan çıkılmış olur.


Sabah namazının farzı da aynen (sünneti gibi) böyle kılınır. Erkekler farzdan önce kâmet okurlar.
Namazdan sonra: tesbihat ve duâ
Kılınan herhangi bir namazdan, selâm verip çıktıktan sonra

"Allâhümme ente's-selâmü ve minke's-selâm ✻ Tebârakte yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm" okunur ve salevât getirilir. Sonra da şu tesbih okunur:

Sübhânellâhi ve'l-hamdülillâhi ve lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber ✻ Ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhi'l-'alliyyi'l-'aẓîm.
Bundan sonra 1 Âyetü'l-Kürsî (Allâhü lâ ilâhe illâ hû...) okunarak 33 kere "Sübhânallâh", 33 kere "Elhamdülillâh", 33 kere de "Allâhü Ekber" denilir. Arkasından şu tekbîr, tehlîl ve tahmîd okunur:

Allâhü Ekber. Lâ ilâhe İllallâhü vahdehû lâ şerîke leh. Lehü'l-mülkü velehü'l-hamdü yuhyî ve yümît. Vehüve hayyün lâ yemûtü biyedihi'l-ḫayr. Ve hüve 'alâ külli şey'in kadîr.
Âyetü'l-Kürsî: Bakara sûresi, âyet 255.
Bu tekbîr, tehlîl ve tahmîdden sonra eller kaldırılır ve duâ edilir. (Tesbihatın tamamı ayrı yazıda: Namaz tesbihatı)


3 ve 4 rekâtlı namazlar nasıl kılınır?
Bütün namazların kılınış şekli böyledir. Ancak, 3 ve 4 rekâtli farzlar ile 4 rekâtli sünnet-i müekkedelerin ve vitir namazının birinci oturuşunda sadece "Ettehıyyâtü" okunur. "Allâhümme salli ve Allâhümme bârik" okunmaz. Fakat ikindi namazının sünneti ile yatsı namazının ilk dört rekât sünneti gibi, sünnet-i gayr-i müekkedelerin birinci oturuşlarında "Ettehıyyâtü"den sonra, "Allâhümme salli" ve "Allâhümme bârik" de okunur. Üçüncü rekâtin başında diğer dört rekâtli namazların aksine "Sübhâneke" okunur. Sonra "Eûzü ve Besmele" çekilerek "Fâtiha"ya başlanır.
Beş vakit namazın niyetleri
| Namaz | Kalben yapılan niyet |
|---|---|
| Sabah namazının sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü sabah namazının sünnetini kılmaya |
| Sabah namazının farzı | Niyet ettim Allâh rızâsı için bu günün sabah namazının farzını kılmaya |
| Öğle namazının sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü öğle namazının sünnetine |
| Öğle namazının farzı | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü öğle namazının farzına |
| Öğle namazının son sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü öğle namazının son sünnetine |
| İkindi namazının sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü ikindi namazının sünnetine |
| İkindi namazının farzı | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü ikindi namazının farzına |
| Akşam namazının farzı | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü akşam namazının farzına |
| Akşam namazının sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü akşam namazının sünnetine |
| Yatsı namazının ilk sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü yatsı namazının ilk sünnetine |
| Yatsı namazının farzı | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü yatsı namazının farzına |
| Yatsı namazının son sünneti | Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü yatsı namazının son sünnetine |
| Vitir namazı | Niyet ettim Allâh rızâsı için vitir namazını kılmaya |
Bütün niyetler kalben yapılır. Kalbin niyeti olmadan yalnız dil ile niyet olmaz. Kalbin niyeti ile dilin de söylemesi câizdir.
Bugün namaz vakitleri kaçta?Bulunduğunuz yerin namaz vakitlerini görünSıkça sorulan sorular
Namaz nasıl kılınır?
Namaz kılacak kimse abdest alır, kıbleye döner ve kılacağı namaza kalbi ile niyet eder. "Allâhü Ekber" diyerek iftitâh tekbîrini alır, ellerini bağlar; Sübhâneke, Eûzü ve Besmele ile Fâtiha ve bir sûre okur. Rükû ve iki secde yapılır, ikinci rekâta kalkılır. İkinci rekâtin sonunda oturulup Ettehıyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ duâları okunur; önce sağa, sonra sola selâm verilerek namazdan çıkılır.
Kadınlar namazı nasıl kılar?
Kadınlar tekbîr alırken ellerini parmak uçları omuz hizâsına gelecek şekilde kaldırır, ellerini göğüsleri üzerine bağlarlar. Rükûda erkekler kadar eğilmezler. Secdede dirseklerini yanlarına, karınlarını oylukları üzerine getirir, ayaklarını yatırırlar. Oturuşta iki ayağını sağ taraftan çıkartarak uylukları üzerine otururlar.
İki rekâtlık namaz nasıl kılınır?
Bu yazıda anlatılan kılınış iki rekâtlık bir namazdır (sabah namazının sünneti). İkinci rekâtin ikinci secdesinden sonra oturulur, Ettehıyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ duâları okunup selâm verilir.
Namazda hangi duâlar okunur?
Kıyâmda Sübhâneke, Eûzü ve Besmele ile Fâtiha ve bir sûre; rükûda "Sübhâne rabbiye'l-azîm", rükûdan kalkarken "Semi'allâhü limen hamideh" ve "Rabbenâ leke'l-hamd"; secdede "Sübhâne rabbiye'l-âlâ"; oturuşta Ettehıyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve "Rabbenâ âtinâ" gibi duâlar okunur.
Namaza nasıl niyet edilir?
Niyet kalben yapılır; meselâ sabah namazının sünneti için "Niyet ettim Allâh rızâsı için bugünkü sabah namazının sünnetini kılmaya" denir. Kalbin niyeti olmadan yalnız dil ile niyet olmaz; kalbin niyeti ile dilin de söylemesi câizdir.
Namazın rükünleri nelerdir?
Namazın rükünleri altıdır: iftitâh tekbîri, kıyâm, kırâat, rükû, secde ve ka'de-i ahîre.
İlgili yazılar
- Beş vakit namaz kaç rekât?
- Sabah namazı nasıl kılınır?
- Akşam namazı nasıl kılınır?
- Yatsı namazı nasıl kılınır?
- Vitir namazı nasıl kılınır?
- Namazın farzları
- Namaz tesbihatı
- Namazı bozan şeyler
- Namazın vâcipleri
- Namazın sünnetleri ve âdâbı
- Namazın mekruhları
- Sehiv secdesi nasıl yapılır?
- Kazâ namazı nedir?
